meltingpot

Tuesday, 10 March 2020

KALPAPADA / FARMA MARTYNIKA. Warsztat Marcina Krzeszewskiego

http://farmamartynika.pl/

https://kalpapada.wixsite.com/kalpapada/post/2019/10/30/permakultura-w-praktyce-na-farma-martynika

/ Wydarzenie z końca 2019 roku /

Na pierwszy łikend grudnia Marta i Mateusz do swojego Gospodarstwa Agroturystycznego Martynika w Jaroszówce, zaprosili Marcina Krzeszewskiego z Kalpapady na Podkarpaciu.
Posiadłości dzieli od siebie ponad 500 km. Wydaje się dużo, ale to tylko odległość.

Do Jaroszówki, nie bacząc na prawdopodobieństwo śniegów i mrozów, zjechali również
spragnieni wiedzy i chętni do jej przyswajania kursanci.
Dolny Śląsk, Kraków, Łódź, Gdynia, Wiedeń czy Prestonpans... z żadnego z tych miejsc nie było
zbyt daleko.

Tematem warsztatu zorganizowanego w Martynice było tworzenie samowystarczalnego siedliska.
Tworzenie w zgodzie z zasadami permakultury, czyli z troską o Ziemię, troską o ludzi
i sprawiedliwy podział.
Co to oznacza w praktyce, jak myślenie przekuć w działanie, co jest siłą napędową oraz konkretne sposoby działania, to tematy wiodące, rozwijane dzięki Marcinowemu opowiadaniu o realnej stronie niskobudżetowego funkcjonowania.

Dowiedzieliśmy się jak urządzić gospodarstwo bez podłączenia do sieci energetycznej
tzw. off grid (i alternatywą nie jest świeczka czy lampa naftowa:).
O instalacji fotowoltaicznej, której działanie objaśnił nam w przystępny sposób.
Nawiasem mówiąc, większość grupy dobrze znała temat i była nieźle zorientowana, podobnie
jak w tematach dotyczących filtracji i magazynowania wody deszczowej czy budowaniu
toalet kompostujących.

Odrębną sprawą (chociaż nie jest to właściwe słowo zważywszy, że wszystko jest ze sobą
połączone), więc może z osobnej szufladki wyłania się ogrodnictwo. Podstawa niezależności
i szacunku do Ziemi. Etyczny aspekt permakultury. Alternatywa ratująca zniszczoną, wyjałowioną, umęczoną herbicydami i nawozami sztucznymi ziemię
Kompost, naturalne nawożenie, ściółkowanie, polikultury, płodozmian, wspomniane już
gromadzenie wody, sposób budowania grządek, wymiana nasion, ogród leśny...
'Back to Eden' :)

Żeby stworzyć optymalny projekt siedliska ważna jest obserwacja terenu. I na to, według zaleceń nauczycieli permakultury powinniśmy przeznaczyć rok.
Zmienność pór roku, różne warunki pogodowe, wpływ sąsiedztwa (np. hałas). Wszystko, co
warunkuje jakość naszego życia, a musi być brane pod uwagę.
Oczywiście nie da się przewidzieć wielu okoliczności. Jednak poświęcając tyle czasu i uwagi
ile potrzeba, stworzy się związek na tyle bliski, że można zdecydować, czy jest to właściwe
miejsce do zatrzymania się na dłużej.

Nie wspomniałam o kulkach nasiennych. To jedna z technik pozwalająca na zasiew terenów mniej dostępnych. Zajęcia praktyczne lepienia kulek prowadziła zaangażowana w działania permakulturowe Justyna.

Poza tym dużo rozmów, opowieści, wymiany doświadczeń i wzajemnej inspiracji.

A sam Marcin?

Ogromna wiedza poparta doświadczeniem.
Entuzjazm. Wrażliwość. Życzliwość.
Kreatywność i pracowitość.
I radość dzielenia się tym wszystkim.

Piękny wspólny czas...

Książki na temat permakultury polecane przez Marcina
/ z jego strony https://kalpapada.wixsite.com/kalpapada/literatura /

Bell Graham, The Permaculture Way, 1992;
Boniface Julia, Nugent Jeff, Permaculture Plants, 2004;
Fukuoka Masanobu, Rewolucja źdźbła słomy, Poznań, 2011;
Fukuoka Masanobu, The Natural Way of Farming: The Theory and Practise of Green Philosophy, 1987;
Hemenway Toby, Gaia’s Garden. A Guide to Home-Scale Permaculture, 2009;
Holzer Sepp, Permakultura Seppa Holzera. Praktyczne zastosowanie w ogrodnictwie, sadownictwie i rolnictwie, 2014;
Jacke Dave with Toensmeier Eric; Edible Forest Gardens, volume one, Ecological Vision and Theory for Temperate Climate Permaculture, 2005;
Jacke Dave with Toensmeier Eric; Edible Forest Gardens, volume two, Ecological Design and Practice for Temperate Climate Permaculture, 2005;
Mollison Bill, Permaculture – A Designer’s Manual, 1988;
Puchalski Tadeusz, Prusinkiewicz Zbigniew, Ekologiczne podstawy siedliskoznawstwa leśnego, 1975;
Whitefield Patrick, Permaculture in a Nutshell, 2000;

https://kalpapada.wixsite.com/kalpapada

https://kopianieba.blogspot.com/2018/07/kalpapada-swiat-i-dziki-i-naturalny.html

Sunday, 1 March 2020

FARMA MARTYNIKA. Agroturystyczne Gospodarstwo Edukacyjne

http://farmamartynika.pl

https://kalpapada.wixsite.com/kalpapada/post/2019/10/30/permakultura-w-praktyce-na-farma-martynika

Nazwa sugerująca powiązania z Karaibami jest nieco myląca. Chociaż...

Wyspa, enklawa, miejsce niezwykłe i odmienne poprzez wizję przekraczającą powszechne przekonania. Tak mogę określić moje odczucia w czasie pobytu na farmie Martynika
w Jaroszówce na Dolnym Śląsku. Gospodarstwie agroturystycznym stworzonym przez
Martę i Mateusza.

Moje pierwsze spostrzeżenie po przekroczenie bramy : 'zagroda z rynkiem'.
Dom i budynki gospodarcze ogradzają wewnętrzny dziedziniec ('rynek'), tworząc zamkniętą
przestrzeń wewnętrznego podwórza.
Poza budynkami, rozciąga się ogród, w oddali zabudowania sąsiedzkie, jeszcze dalej las.

A sam Dom?
Gościnny, ciepły, bezpieczny, otwarty...

Duża sień, z której prowadzą schody na górę, oraz drzwi do pokoi i kuchni. Kuchnia
z dodatkowym wyjściem na ogród.
Dwa koty, cztery psy, Mama, Gospodarze, nasz nauczyciel permakultury Marcin, i my -
adepci tejże wiedzy.

Dom który czekał na takich gospodarzy. Jest jeszcze dużo do zrobienia, i pewnie
pochłania to mnóstwo czasu i energii, zwłaszcza finansowej, ale permakulturowa zasada
'stosuj spokojne i drobne rozwiązania', daje efekty.

Myśląc wyjechaniu z miasta, Marta i Mateusz dokładnie wiedzieli o co im chodzi w wiejskim
życiu. Nowe miejsce miało spełniać określone warunki. Przede wszystkim budynki, bo to
przecież gospodarstwo agroturystyczne, więc konieczne są pokoje dla gości. I jeszcze
pracownia ceramiczna, i przestrzeń do prowadzenia warsztatów edukacyjnych. Oraz
(co wydaje się oczywiste), warunki sprzyjające uprawie roślin.

Zanim marzenie stało się realnością, przygotowywali się do tej zmiany zdobywając dodatkowe umiejętności, a właściwie zupełnie nowe zawody, dające możliwość utrzymania się bez
konieczności zatrudniania poza domem.

Teraz Marta, prowadzi warsztaty ceramiczne a Mateusz buduje piece.
A ponieważ jest to gospodarstwo edukacyjne, edukują. Uczą jak przygotować się do życia
w zmienionych warunkach. Z czego żyć, jak się zorganizować i jak znaleźć sięw nowej społeczności.
Bo życie na wsi traktują w szerszym kontekście, daleko wykraczającym poza własne podwórko.
Stąd nie tylko kontakty związane z ich działalnością w ramach gospodarstwa ale też aktywnie działajanie na rzecz wsi w której żyją.

I dbają o gości. Bo w Martynice nie tylko edukacja, ale pyszne posiłki, wygodne spanie, spacery, rozmowy i przyjazna, twórcza atmosfera.

Skąd to wszystko wiem?
Otóż spędziłam tam dwa twórcze dni w listopadowo-grudniowy łikend.
Mimo, że to spory kawałek z Prestonpans w Szkocji, udało mi się dotrzeć na warsztat
Marcina Krzeszewskiego. Spóźniłam się , bo trasa Prestonpans-Edynburg-Wrocław-Chojnów-Jaroszówka wymaga trochę czasu, jednak udało mi się dotrzeć. Zobaczyłam, doświadczyłam
i wróciałam trochę mądrzejsza :)
Niestety umknął mi piątkowy wieczór i sobotnie przedpołudnie, i nie miałam możliwości
porozmawiania z wszystkimi, a szkoda.

Refleksjami z warsztatu podzielę się w następnym wpisie. Bo Kalpapada to osobna historia...

Strona Marcina Krzeszewskiego :
https://kalpapada.wixsite.com/kalpapada/single-post/2015/01/22/Miejsce-docelowe

Hstoria Marty i Mateusza w wywiadzie przeprowadzonym przez Agnieszkę Zdunek
(kanał YT 'Jestem Zielona') :
https://www.youtube.com/watch?v=6uE7h7pIsho (również o tym jak sie poznali i pokochali:)

W marcu 2020 planowane są w Martynice kolejne warsztaty.
Z tego co wiem :
Warszaty zachowania starych odmian z Benem Lazarem https://permakultura.edu.pl/
oraz
dwa łikendy z Marcinem Krzeszewskim
https://kalpapada.wixsite.com/kalpapada/single-post/2020/03/27/Permakultura-Marcina-Krzeszewskiego---wiosenne-wyk%C5%82ady-na-Farmie-Martynika

a szczegóły z pewnością na Fb

Thursday, 27 February 2020

CUTHiLL Community GARDEN. Notes /1/

Dawno nie pisałam o pogodzie:)
Cóż, nie ma lekko...
To moje czwarte szkockie przedwiośnie.
Po trzech miodowych latach, zachwytach przyrodniczych,
nienarzekania na pogodę i nieustannym zaprzeczaniu powszechnej opinii, że zimno, ciemno, deszczowo, pochmurno, wiejąco i ogólnie brrr... słowem 'scotish
weather', nadeszła chwila prawdy. Jest dość chłodno.

Ten chłód spotęgowany silnymi wichrami, którym nadawane
są żeńskie i męskie (te ostatnie podobno łagodniejsze w ekspresji:) imiona, sprawia, ze temperatura odczuwalna jest bardzo odczuwalna.

I pewnie nie powracałabym do tematu pogody, gdyby nie
Ogród, z którym zaprzyjaźniłąm się minionego lata.

O początkach tej przyjaźni pisałam w grudniu :
http://brighton-bluegrass-podroze.blogspot.com/2019/

Zaistnienie Ogrodu w moim życiu było tak nieprawdopodobne, że do tej pory uśmiecham
się, myśląc o pierwszych kilku pierwszych miesiącach mojego mieszkania w Prestonpans ,
kiedy to niemal codziennie mijałam Cuthill Park, zauważając jedynie graniczący z Prestongrange Road plac zabaw.

Park zajmuje łagodne, zadrzewione w górnej części zbocze. Ta część graniczy z klubem
golfowym.
Za murem dolnego fragmentu znajdują się domy i kręgielnia, która przesłania ukryty za nią ogród.

Po wyjątkowo deszczowej, wciąż jeszcze trwającej zimie, teren jest wyraźnie podmokły.
Nocne przymrozki sprawiają, że ziemia jest nie tylko mokra, ale i bardzo zimna.
Zdarzają się wprawdzie słoneczne dni. Niestety, jak dotąd dają złudną nadzieję na prawdziwą
wiosnę.

W ogrodzie rośnie czarny bez, jedno z bardziej powszechnych tutaj drzew.
Jest też tarnina, której rząd oddziela część grządkową od trawiastej przestrzeni ciągnącej się
w górę, aż do wspomnianych wcześniej sporej grupy drzew.
Jest też kilka owocowych drzewek, kilka krzewów dekoracyjnych i dwa krzewy porzeczki czarnej.
To w części zagospodarowanej. Dziki ogród, o którym myślę 'food forest' ma zupełnie inny charakter,
ale o tym w osobnym wpisie.

Kiedy dwa lata temu zetknęłam się w webinarowym kursie internetowym prowadzonym
przez 'wędrownego nauczyciela' Bena Lazara:
https://permakultura.edu.pl/kurs-permakultury18/
z filozofią permakultury, nie myślałam, że znajdę takie miejsce.
Nie przeczuwałam też tego, uczestnicząc w ubiegłorocznym webinarze Marcina Krzeszewskiego
z siedliska Kalpapada:
https://www.youtube.com/watch?v=DUShgq8iqWY&t=1079s

Jednak kiedy z końcem listopada minionego roku wybrałam się do Martyniki w Jaroszówce
na Dolnym Śląsku, już wiedziałam:)
W Jaroszówce Marta i Mateusz prowadzą Art-agroturystyczne Gospodarstwo Edukacyjne.
Powodem dla którego odwiedziłam to miejsce był warsztat prowadzony przez Marcina
Krzeszewskiego :
https://kalpapada.wixsite.com/kalpapada/post/2019/10/30/permakultura-w-praktyce-na-farma-martynika

Niezwykle ciepli, kreatywni Gospodarze. Z marzeniem i wizją wprowadzaną w życie.
Miejsce, uczestnicy dwudniowego warsztatu oraz nauczyciel - również :)
I ogrom wiedzy, pomysłów, rozwiązań, inspiracji, wsparcia i życzliwości.

Czym jest permakultura?
Zanim zapoznałam się z tematem, byłam przekonana, że to alternatywny sposób uprawiania
ziemi. Taka kompilacja biodynamiki, ekologii, dawnych i współczesnych wierzeń.
Coś dla hipisów, prepersów czy anastazjowców. Marzycieli kontestujących rzeczywistość.
Otóż niezupełnie...

W książce "Ogrody Permakultury. Dotknąć Ziemi"
http://permakultura.com.pl/
autorzy Monika Podsiadła i Andrzej Młynarczyk
tak widzą permakulturę dzisiaj :
"(...) to spójny, holistyczny system światopoglądowy i praktyczny dążący do przywrócenia
harmonii człowieka ze środowiskiem naturalnym, samowystarczalności, rozsądnego określania potrzeb, w opozycji do krótkowzrocznej, szaleńczej zachłanności cywilizacji konsumpcyjnej (...)
W tym podręczniku zetknęłam się również z oddającym istotę zjawiska, terminem 'pełna kultura' / 'kultura pełni'.

Wojciech Górny https://permisie.pl/
zwraca uwagę (jak zresztą wszyscy nauczyciele tej dziedziny), że w hierarchii ważności
w procesie projektowania priorytetem są zasady etyczne, zaś techniki zajmują ostatnie miejsce.
Zasady te sformułował Bill Mollison, a są to :
- troska o Ziemię
- troska o ludzi
- sprawiedliwy podział

Od niedawna mogę podczytywać (doba ma zbyt krótkie godziny:) przepięknie wydane
pierwsze tłumaczenie "Wprowadzenia do permakultury" (Bill Mollison & Reny Mia Slay "Introduction to Permaculture", 1991)
Jestem ogromnie wdzięczna Wydawnictwu https://permakultura.edu.pl/wydawnictwo/
i wszystkim, którzy przczynili się, by ukazało się polskie tłumaczenie.
Obok "Ogrodów Permakultury" to mój drugi permakulturowy podręcznik.

To tyle notatek na dziś, bo już prawie jutro. Więcej następnym razem. Wkrótce:)